Van lid van het Légion d’Honneur tot burgemeester van Wakken
Velen van de conscrits, door de Fransen opgeëiste dienstplichtigen, overleefden hun jarenlange diensttijd niet. Jean Gheerbrant had het geluk om, als opperwachtmeester in het leger van Napoleon, gezond en wel huiswaarts te kunnen keren. Van zijn heel bewogen en avontuurlijk leven tijdens deze tien jaar diensttijd schreef hij op latere datum nauwgezet en gedetailleerd in het Frans zijn herinneringen neer in twee dikke schriften. Hij overleefde een groot aantal campagnes en veldtochten vooreerst in het 59e linieregiment, maar vooral in het 10e huzarenregiment. Hij doorkruiste Europa van Spanje tot Rusland en onderscheidde zich door zijn stoutmoedig optreden. Zo veroverde hij het vaandel van een vijandelijk Oostenrijks regiment, dat hij persoonlijk aan Napoleon overhandigde. Hij maakte een verdiende promotie tot onderofficier en bovendien kreeg hij, na de verovering van kanonnen, de prestigieuze benoeming van lid van het Légion d’Honneur. Net voor hem een benoeming tot officier te wachten stond, slaagde hij erin om ontslag te krijgen uit het Franse leger en kwam hij terug thuis in Wakken eind oktober 1808. In Wakken volgde hij zijn vader op als schepen van de gemeente en uitbater van de leerlooierij. Van 1821 tot 1834 was hij burgemeester van Wakken. Hij was uitzonderlijk hoogbejaard, 93 jaar oud, toen hij overleed na een leven waarin hij van tegenspoed niet gespaard bleef. Uit zijn huwelijk met zijn tien jaar jongere nicht Maria Anna Theresia Gheerbrant werden twaalf kinderen geboren waarvan er zeven vroegtijdig overleden.
Vertaling dagboek en Gheerbrant-herdenking door heemkundige kring
De cahiers met Gheerbrants herinneringen en een groot aantal documenten werden door zijn nakomelingen bewaard. Christian Remy, gehuwd met een nakomelinge van Gheerbrant, nam samen met de Luikse historici vader René en zoon Bernard Wilkin, het initiatief voor de publicatie van Gheerbrants dagboek. De Wakkense heemkundige kring ‘Het Bourgondisch Erfgoed’ kreeg de vraag om te zorgen voor de Nederlandse vertaling. Ter gelegenheid van de publicatie van deze vertaling en bewerking door Chris Folens werd in mei 2022 in Wakken een Gheerbrant-herdenkingsweekend georganiseerd. Er was de onthulling van een herdenkingsplaat aan zijn voormalige woning aan de Wapenplaats, een uitgebreide tentoonstelling waarin alle documenten van het Gheerbrant-archief aan bod kwamen en een re-enactment met een groep van dertig deelnemers die in het Kloosterhof hun kamp opsloegen en op de Wapenplaats gevechten uit de Napoleontische tijd naspeelden.
Schenking archief door familie Bastin
Dit herdenkingsweekend van 2022 krijgt nu drie jaar later een bijzonder vervolg door de beslissing van de familie Bastin, de nakomelingen van Gheerbrant, om het volledig archief te schenken aan de Wakkense heemkundige kring. Deze vertrouwt het toe aan het gemeentelijk archief dat in een modern archiefgebouw in Dentergem is ondergebracht. Uiteraard is de Wakkense heemkundige kring, en met uitbreiding de gemeente, erg verguld met deze schenking. In Wakken was reeds sedert lange tijd aandacht voor de Wakkense conscrits die tijdens hun Franse militaire dienst omgekomen zijn en die wij de ‘vergeten oorlogsslachtoffers’ kunnen noemen, in vaak grotere aantallen dan de even betreurenswaardige slachtoffers van de 1e en 2e Wereldoorlog. Aan de kerkmuur van de Wakkense kerk, nabij het graf van Jean Gheerbrant, was er al geruime tijd een herdenkingsteen die deze gevallen conscrits eert. In 2016 en 2018 werden zo’n herdenkingstenen ook in de drie andere deelgemeenten geplaatst.
Het boek ‘Wakkenaar Jean Gheerbrant, opperwachtmeester in het leger van Napoleon’ (178 pagina’s) kan je kopen door overschrijving van 20 euro naar rekening BE13 1030 3876 8039 van Het Bourgondisch Erfgoed of door cashbetaling van 20 euro bij afhaling in het gemeentelijk archief of de Wakkense bibliotheek. Bij toezending met de post (buiten Dentergem) is de prijs 28 euro.
